เอกสารวิชาการ ฉบับที่ 1/2565 เรื่อง การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาร่องไม้ตับใหญ่


[2022-10-24] รายงานการวิจัย การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาปล้องอ้อย.. [2022-10-24] รายงานการวิจัย การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาปล้องอ้อย.. [2022-08-24] เอกสารวิชาการ ฉบับที่ 1/2565 เรื่อง การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาร่องไม้ตั.. [2022-03-12] รายงานแผน-ผลการดำเนินงานโครงการประจำปีงบประมาณ 2565.. [2021-12-27] ปลากัดกระบี่ ปลาหายากที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง.. [2021-12-13] ผอ.กองวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด ตรวจเยี่ยม ศปจ.สตูล.. [2021-12-02] ปลาปล้องอ้อย ปลาสวยงามพื้นเมืองของไทยในสตูล.. [2021-12-02] ปลาสร้อยลูกกล้วย.. [2021-11-28] โครงการฟื้นฟูและอนุรักษ์สัตว์น้ำหายากใกล้สูญพันธุ์ “ปลาปล้องอ้อย ปลาสว.. [2021-08-13] เอกสารเผยแพร่ ฉบับที่ 1/2564 การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาซิวทอง.. อ่านทั้งหมด 

เอกสารวิชาการ ฉบับที่ 1/2565 เรื่อง การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาร่องไม้ตับใหญ่ 

 คลังความรู้  ข้อมูลวิจัย


การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาร่องไม้ตับใหญ่

 

ณัฐชพงศ์  เพชรฤทธิ์*

ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสตูล

 

บทคัดย่อ

 

               การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาร่องไม้ตับใหญ่ Waanders's hard-lipped barb, Osteochilus waandersii (Bleeker, 1853) ได้ดำเนินการทดลองที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสตูล  ในระหว่างเดือนตุลาคม 2562 ถึง มกราคม 2563 โดยวิธีการฉีดกระตุ้นแม่พันธุ์ปลาร่องไม้ตับใหญ่ที่มีน้ำหนักเฉลี่ย 121.89+3.66 กรัม และความยาวเฉลี่ย 20.01+0.51 เซนติเมตร ด้วยฮอร์โมนสังเคราะห์ Buserelin acetate (Bus) ในอัตราความเข้มข้นต่างกัน 4 ระดับ คือ 5, 10, 15 และ 20  ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ร่วมกับยาเสริมฤทธิ์ Domperidone (Dom) 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม พ่อพันธุ์ปลาร่องไม้ตับใหญ่มีน้ำหนักเฉลี่ย 69.97+4.56 กรัม และความยาวเฉลี่ย 18.36+0.89 เซนติเมตร ฉีดกระตุ้นด้วย Bus ในอัตรา 10 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ร่วมกับ Dom 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และชุดควบคุมที่ฉีดด้วยน้ำกลั่น การเพาะพันธุ์ใช้วิธีเลียนแบบธรรมชาติ ผลการทดลองพบว่า หลังการฉีดประมาณ 6-8 ชั่วโมง แม่พันธุ์ปลาทุกชุดการทดลองที่ฉีดกระตุ้นด้วย Bus ร่วมกับ Dom วางไข่ 100 เปอร์เซ็นต์ ยกเว้นชุดควบคุมแม่พันธุ์ปลาไม่วางไข่ ในส่วนของอัตราการปฏิสนธิเฉลี่ย อัตราการฟักเฉลี่ย และอัตราการรอดตายเฉลี่ย พบว่า ทุกชุดการทดลองไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (p>0.05) ส่วนจำนวนไข่ต่อแม่เฉลี่ยชุดการทดลองที่ฉีดด้วย Bus 5 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม มีค่าน้อยกว่าชุดการทดลองอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ไข่ปลาร่องไม้ตับใหญ่เป็นประเภทไข่ครึ่งจมครึ่งลอย มีรูปร่างกลม สีน้ำตาลอมเหลือง เปลือกไข่บางใส ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ย 2.83±0.06 มิลลิเมตร พัฒนาการของคัพภะจนฟักเป็นตัวใช้เวลา 15 ชั่วโมง 40 นาที ที่อุณหภูมิน้ำ 26.4-29.6 องศาเซลเซียส ลูกปลาแรกฟักมีความยาวเฉลี่ย 2.88±0.05 มิลลิเมตร พัฒนาการจากลูกปลาวัยอ่อนจนมีลักษณะเหมือนตัวเต็มวัยใช้เวลา 45 วัน การอนุบาลลูกปลาร่องไม้ตับใหญ่วัยอ่อนในบ่อคอนกรีตโดยใช้อัตราความหนาแน่นที่ต่างกัน 3 ระดับ คือ 3,000, 6,000 และ 12,000 ตัวต่อลูกบาศก์เมตร ให้อาหารสำเร็จรูปชนิดเกล็ดจมน้ำ โปรตีนไม่น้อยกว่า 40 เปอร์เซ็นต์ เป็นระยะเวลา 60 วัน พบว่า น้ำหนักเฉลี่ย น้ำหนักเพิ่มต่อวัน ความยาวเฉลี่ย ความยาวเพิ่มต่อวัน อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะ และอัตราการรอดตาย ของชุดการทดลองที่ใช้อัตราความหนาแน่น 3,000 ตัวต่อลูกบาศก์เมตร มีค่ามากกว่าชุดการทดลองที่ใช้อัตราความหนาแน่น 6,000 และ 12,000 ตัวต่อลูกบาศก์เมตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ต้นทุนการผลิตลูกปลาร่องไม้ตับใหญ่ ขนาด 2-3 เซนติเมตร เท่ากับ 0.58, 0.33 และ 0.35 บาทต่อตัว ตามลำดับ ดังนั้นจึงสรุปได้ว่าการเพาะพันธุ์ปลาร่องไม้ตับใหญ่ควรใช้อัตราการฉีดฮอร์โมน Bus 10 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ร่วมกับ Dom 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม เป็นอัตราที่เหมาะสมที่สุด ส่วนการอนุบาลลูกปลาร่องไม้ตับใหญ่ในบ่อคอนกรีตควรใช้อัตราความหนาแน่น 6,000 ตัวต่อลูกบาศก์เมตร เป็นอัตราที่เหมาะสมที่สุดเมื่อพิจารณาจากต้นทุนการผลิต

 

คำสำคัญ :  ปลาร่องไม้ตับใหญ่,  การเพาะพันธุ์,  การอนุบาล, อัตราความหนาแน่น

*ผู้รับผิดชอบ : ม.7 ต. กำแพง อ. ละงู จ. สตูล 91110  โทร 0 7477 5455   e-mail : natch08@hotmail.com

 

Download เอกสารวิชาการฉบับเต็ม

 

Breeding and Nursing of Waanders's hard-lipped barb,

Osteochilus waandersii (Bleeker,1853)

 

Natchapong Petchrit*

Satun Inland Fisheries Research and Development Center

 

Abstract

 

               Breeding and nursing of Osteochilus waandersii (Bleeker, 1853) was carried out at Satun Inland Fisheries Research and Development Center from October 2019 to January 2020. The female brooders were injected with 4 concentrations of buserelin acetate (Bus) including 5, 10, 15 and 20 µg/kg and domperidone (Dom) 10 mg/kg. While the male brooders were injected with Bus 10 µg/kg and Dom 10 mg/kg. The female and male brooders in the control set were injected with distilled water. Then the brooders were bred by semi-controlled breeding method. The result showed that at 6-8 hours after injection, the spawning rate of female brooders that injected Bus and Dom had 100 percent. Except for the control set, female brooders did not spawn. In terms of the average fertilization rate, hatching rate and survival rate there were no differences (p>0.05) in all treatments. The average number of eggs/fish in the treatment injected with Bus 5 µg/kg were significantly (p<0.05) less than the other treatments. The characteristics of the eggs were semi-buoyant eggs and 2.83±0.06 mm in diameter. Completion of embryonic development process took about 15 hours and 40 minutes at a water temperature of 26.4-29.6 °C. The length of the hatchling was 2.88±0.05 mm. The juvenile characters occurred at 45 days old. The fry were nursed at different stocking rates, 3,000, 6,000 and 12,000 fish/m³ in concrete ponds. They were fed with 40% protein flakes for a period of 60 days. The result showed that the average weight, daily weight gain, average length, daily length gain, specific growth rate and survival rate in treatment stocking rates of 3,000 fish/m³ were significantly (p<0.05) more than the other treatments. The Waanders's hard-lipped barb production costs for three stocking rates were 0.58, 0.33 and 0.35 bath/fish, respectively. This study concluded that the breeding should be injected with Bus at 10 µg/kg combined with Dom at 10 mg/kg because that is the optimum rate. The nursing in concrete ponds should be 6,000 fish/m³. It is the most suitable rate when considering the production cost.

 

Keywords : Waanders's hard-lipped barb, Osteochilus waandersii, breeding, nursing,

 stocking density

 

*Corresponding  author : moo 7, Kampaeng, Langu, Satun 91110  Tel. 0 7477 5455   

                     e-mail : natch08@hotmail.com