ปลากัดกระบี่ ปลาหายากที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง


[2022-10-24] รายงานการวิจัย การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาปล้องอ้อย.. [2022-10-24] รายงานการวิจัย การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาปล้องอ้อย.. [2022-08-24] เอกสารวิชาการ ฉบับที่ 1/2565 เรื่อง การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาร่องไม้ตั.. [2022-03-12] รายงานแผน-ผลการดำเนินงานโครงการประจำปีงบประมาณ 2565.. [2021-12-27] ปลากัดกระบี่ ปลาหายากที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง.. [2021-12-13] ผอ.กองวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด ตรวจเยี่ยม ศปจ.สตูล.. [2021-12-02] ปลาปล้องอ้อย ปลาสวยงามพื้นเมืองของไทยในสตูล.. [2021-12-02] ปลาสร้อยลูกกล้วย.. [2021-11-28] โครงการฟื้นฟูและอนุรักษ์สัตว์น้ำหายากใกล้สูญพันธุ์ “ปลาปล้องอ้อย ปลาสว.. [2021-08-13] เอกสารเผยแพร่ ฉบับที่ 1/2564 การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาซิวทอง.. อ่านทั้งหมด 

ปลากัดกระบี่ ปลาหายากที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง 

 คลังความรู้  ความรู้ด้านการประมง


ปลากัดกระบี่ ปลาหายากที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง

               สวัสดีครับวันนี้เรามาทำความรู้จักครับปลาชนิดหนึ่งที่มีความสวยงาม แปลกและหายากมากชนิดหนึ่งกันครับ มันคือ ปลากัดกระบี่ ครับ ทำไมถึงชื่อว่า ปลากัดกระบี่....เพราะว่ามันมีแหล่งอาศัยอยู่ในจังหวัดกระบี่ที่เดียวในโลกครับ

         ถ้าเห็น ปลากัดกระบี่ ตัวเป็น ๆ หลายคนคงคิดว่าเป็นปลากัดทั่วไปที่ไม่ได้สำคัญอะไร แต่เชื่อมั้ยว่าปลาชนิดนี้เป็นปลาที่มีความสำคัญมาก เนื่องจากเป็น ชนิดพันธุ์เฉพาะถิ่น (Endemic species) เพราะมีรายงานการแพร่กระจายพันธุ์อยู่ในพื้นที่จังหวัดกระบี่ที่เดียวในโลก ทำให้มีจำนวนประชากรปลาที่จำกัด เมื่อมีการรุกรานทำลายแหล่งที่อยู่อาศัย และถูกจับขายเป็นปลาสวยงามจึงมีจำนวนลดลงอย่างมาก ทำให้สหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติInternational (Union for Conservation of Nature and Natural Resources ; IUCN) จัดอันดับใน IUCN Red List เป็น     ชนิดพันธุ์ที่มีความเสี่ยงใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (CriticallyEndangered; CR) คือ มีความเสี่ยงสูงมากที่จะสูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติ จนในปัจจุบันกรมประมงได้กำหนดให้ปลากัดกระบี่เป็น ชนิดพันธุ์สัตว์น้ำที่ห้ามส่งออก เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมประมง ตามมาตรา 65 ของ พรก.การประมง พ.ศ 2558 เพื่อประโยชน์ในการคุ้มครองพันธุ์สัตว์น้ำที่หายาก หรือป้องกันอันตรายมิให้เกิดแก่สัตว์น้ำและระบบนิเวศ และการส่งออกจะต้องเป็นเป็นปลาที่มาจากการเพาะเลี้ยงที่มีหนังสือรับรองจากกรมประมงและมีหนังสือกำกับการจำหน่ายสัตว์น้ำชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์จากธรรมชาติทุกครั้งนะครับ

 

                ปลากัดกระบี่ หรือ ปลากัดอมไข่กระบี่ มีชื่อสามัญ Krabi mouth brooding betta และมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Betta simplex (Kottelat, 1994) เป็นปลากัดป่าชนิดหนึ่งมีขนาดเมื่อโตเต็มวัย มีความยาวประมาณ 4-5 เซนติเมตร มีลักษณะคล้ายปลากัดทั่วไปแต่สีสันไม่สวยเท่านะครับ มีลักษณะเด่นที่สำคัญคือปลาเพศผู้ขอบครีบท้องและครีบหางมีสีน้ำเงินเข้มแต่ในปลาเพศเมียจะไม่มี ปลากัดกระบี่เป็นปลากัดอมไข่ชนิดหนึ่งซึ่งมีพฤติกรรมการผสมพันธุ์วางไข่ที่แปลก โดยปลาเพศผู้จะรัดปลาเพศเมียให้วางไข่ออกมาผสมกับน้ำเชื้อแล้ว ปลาเพศผู้จะดูแลไข่โดยวิธีการอมไข่ไว้ในปากประมาณ 12-15 วัน จนไข่ฟักเป็นตัว ซึ่งแตกต่างจากปลากัดทั่วไปที่ปลาเพศผู้จะก่อหวอดที่เป็นกลุ่มฟองอากาศลอยเป็นแพที่ผิวน้ำแล้วนำไข่เก็บไว้ที่หวอด

        

                   ปลากัดกระบี่ที่กำลังผสมพันธุ์วางไข่         พ่อพันธุ์ปลากัดกระบี่ที่กำลังอมไข่

 

            ปลากัดกระบี่มีแหล่งอาศัยที่จำเพาะไม่ได้อยู่ในแหล่งน้ำทั่วไป โดยอยู่ในแหล่งน้ำที่ไหลมาจากภูเขาหินปูน หรือแอ่งน้ำที่เกิดจากการยุบตัวของหินปูน ลักษณะของน้ำจึงน้ำใสมากและมีสีเขียวอมฟ้าเพราะมีแคลเซียมคาบอร์เนตที่เกิดจากการละลายของหินปูนอยู่ในน้ำมาก ด้วยเหตุนี้ทำให้พบปลากัดกระบี่ในพื้นที่จังหวัดกระบี่เท่านั้น

    

                                                        แหล่งที่อยู่อาศัยของปลากัดกระบี่

 

             ด้วยความสำคัญที่กล่าวมาแล้วของปลากัดกระบี่ทำให้ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสตูลกำหนดให้ปลากัดกระบี่เป็นสัตว์น้ำเป้าหมายในโครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูและอนุรักษ์สัตว์น้ำหายากใกล้สูญพันธุ์ ซึ่งโครงการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์ในการสำรวจรวบรวมพันธุ์ปลาจากธรรมชาติมาศึกษาการเพาะเลี้ยงให้ประสบความสำเร็จ แล้วนำลูกพันธุ์ปลาที่ได้ปล่อยคืนสู่ธรรมชาติในแหล่งเดิมเพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์พันธุ์ปลาในแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยศูนย์ ฯ ได้ดำเนินการรวบรวมพันธุ์ปลามาได้จำนวนหนึ่ง และนำมาเลี้ยงเพื่อศึกษาชีววิทยาและทดลองหาวิธีการเพาะพันธุ์จนประสบผลสำเร็จในปี 2563 ได้ลูกปลากัดกระบี่ รุ่น F1 ซึ่งเป็นลูกปลากัดกระบี่รุ่นแรกที่ได้จากการเพาะพันธุ์โดยใช้พ่อแม่พันธุ์จากธรรมชาติ

   

 

ลูกปลากัดกระบี่จากการเพาะพันธุ์ รุ่นแรก F1

 

­­­            จากความสำคัญของปลากัดกระบี่และข้อมูลความรู้ที่ได้จากการศึกษาแล้วในเบื้องต้น ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสตูลจะนำไปพัฒนาการเพาะเลี้ยงปลากัดกระบี่ให้มีประสิทธิภาพ สามารถผลิตพันธุ์ปลาให้ได้มากยิ่งขึ้นเพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์พันธุ์ปลากัดกระบี่ให้อยู่คู่กับแหล่งน้ำในธรรมชาติของจังหวัดกระบี่ตลอดไปครับ

 

                                                          ณัฐชพงศ์ เพชรฤทธิ์

                                              ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสตูล

                                                              25 ธ.ค. 2564