ชุดทดสอบคุณภาพน้ำ ง่าย รวดเร็ว และแม่นยำ

ชุดทดสอบคุณภาพน้ำ ง่าย รวดเร็ว และแม่นยำ 

ข่าวประชาสัมพันธ์  ข่าวประชาสัมพันธ์  ข่าวเด่นประเด็นร้อน

 2020-06-18  1,214

น้ำและแหล่งน้ำมีความจําเป็นต่อการดํารงชีวิตของมนุษย์และสิ่งมีชีวิต หากน้ำเน่าเสียหรือปนเปื้อนมลพิษจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบนิเวศ รวมทั้งการใช้ประโยชน์ของแหล่งน้ำนั้น ๆ ด้วย หน้าที่หนึ่งของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมคือ การติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำ เพื่อหาแนวทางในการวางแผนจัดการคุณภาพน้ำ รวมถึงแก้ไขและป้องกันผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น

ที่ผ่านมา ปัญหาในการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำอย่างหนึ่งคือ กระบวนการขั้นตอนการทดสอบน้ำมีความยุ่งยาก ซับซ้อน หลายขั้นตอน ใช้เวลานาน ต้นทุนสูง ต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญในการวิเคราะห์ ทำให้เกิดความล่าช้า ไม่ทันสถานการณ์

ทางกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมจึงได้จัดทำโครงการวิจัย “พัฒนาชุดทดสอบคุณภาพน้ำอย่างง่าย” เพื่อทำให้กระบวนการทำงานสะดวกรวดเร็ว สามารถนำไปใช้เพื่อการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำในสิ่งแวดล้อมได้จริง ทั้งในสภาวะฉุกเฉินและสภาวะปกติ

หลักการทำงานของชุดทดสอบอย่างง่าย ส่วนใหญ่อาศัยการเกิดปฏิกิริยาระหว่างสารเป้าหมายกับสารทดสอบที่มีความไวและจำเพาะต่อการเกิดปฏิกิริยากับสารเป้าหมาย โดยสารทดสอบมักถูกเคลือบหรือตรึงอยู่บนแผ่นทดสอบที่เป็นวัสดุรองรับหรืออาจอยู่ในรูปสารละลายก็ได้

เมื่อสารที่ใช้ทดสอบทำปฏิกิริยากับสารเป้าหมาย จะเกิดการเปลี่ยนแปลงที่มองเห็นด้วยตาเปล่า เช่น สีเปลี่ยนไปจากเดิม หรือการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางแสง เช่น เกิดการเรืองแสง หรือเกิดสารประกอบตัวใหม่หลังเกิดปฏิกิริยาเคมี หรือเกิดการเปลี่ยนแปลงค่าทางไฟฟ้า

ยกตัวอย่างการใช้ชุดทดสอบคุณภาพน้ำอย่างง่ายสำหรับทดสอบปริมาณโลหะหนัก เช่น โครเมียม Cr ในน้ำและน้ำเสีย ไม่ว่าจะเป็นน้ำผิวดิน น้ำบาดาล น้ำจากโรงงานอุตสาหกรรม น้ำชะขยะจากการฝังกลบ น้ำชะขยะอิเล็กทรอนิกส์ ฯลฯ

ในชุดทดสอบ ประกอบด้วย สารเคมีโครเมียม หลอดฉีดยา ขวดใส่ตัวอย่าง คู่มือและแถบสีมาตรฐาน ผู้ทดสอบสามารถทำตามคู่มือ โดยเริ่มต้นที่การดูดตัวอย่างน้ำด้วยหลอดฉีดยาใส่ในขวด จากนั้นหยดสารเคมีโครเมียมลงไป แล้วรอปฏิกิริยาเกิดสมบูรณ์ ราว 1-2 นาที ก่อนจะเปรียบเทียบสีที่เกิดขึ้นกับแถบสีมาตรฐาน ยิ่งสีเข้มแสดงว่าปริมาณโครเมียม Cr ในน้ำยิ่งมีมาก

ชุดทดสอบคุณภาพน้ำอย่างง่ายสามารถช่วยกลั่นกรองตัวอย่างน้ำ ก่อนนำไปทดสอบอย่างละเอียดด้วยเครื่องมือในห้องปฏิบัติการ ข้อดีของชุดทดสอบอย่างง่าย คือ ทำได้ง่าย ใช้เวลาไม่นาน และผู้ทดสอบไม่จำเป็นต้องมีความรู้จำเพาะทางด้านเทคนิคมากนัก ที่สำคัญคือ ต้นทุนต่ำและผลการทดสอบเชื่อถือได้

การพัฒนาชุดทดสอบคุณภาพน้ำอย่างง่ายนี้เป็นหนทางหนึ่งซึ่งสามารถช่วยแก้ไขและป้องกันการปนเปื้อนโลหะหนักในแหล่งน้ำ ทั้งน้ำผิวดิน น้ำบาดาล น้ำทิ้งอุตสาหกรรม และน้ำชะขยะจากขยะฝังกลบหรือขยะจากอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญต่อสิ่งแวดล้อม สิ่งมีชีวิตและมนุษย์ได้

นอกจากชุดทดสอบคุณภาพน้ำอย่างง่ายซึ่งสามารถวิเคราะห์หาปริมาณโครเมียมเฮกซะวาเลนต์และเหล็กที่มีอยู่แล้ว ในอนาคตศูนย์วิจัยและฝึกอบรมด้านสิ่งแวดล้อมยังมีเป้าหมายจะพัฒนาชุดทดสอบคุณภาพน้ำให้สามารถทดสอบหาปริมาณโลหะหนักหลายชนิดมากขึ้น รวมทั้งพัฒนาให้ประชาชนสามารถใช้เครื่องมือทดสอบคุณภาพน้ำอย่างง่ายได้ด้วยตัวเอง

*นักวิจัย อัญชลี แท่นนิล นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการ

#คุณภาพสิ่งแวดล้อมคือคุณภาพชีวิต #กรมประมง #สำนักงานประมงจังหวัดนครนายก

• ← เก่ากว่า
• ใหม่กว่า →